google certified
www.gezondleven.nl-web.net
Zoeken


home



Vorige pagina

Je bent op:

Gezond lichaam


Etherische oliŽn in de keuken!

Geur heeft een enorme invloed op je

Ze ruiken heerlijk, zijn natuurlijk en ze zijn zelfs gezond, blijkt uit onderzoek: etherische oliŽn. Zo worden ze bijvoorbeeld door sommige gynaecologen aangeraden om schimmelinfecties tegen te gaan. Maar het gerucht gaat dat het ook mogelijk is om te koken met etherische oliŽn. Klopt dat? En is dat gezond?

Kun je koken met etherische oliŽn?
- Medisch antropoloog en aromatherapeut Drs. Harmen Rijpkema: Etherische oliŽn zijn toegestane smaakstoffen in de voedingsindustrie. Dus: ja, je kunt ermee koken. De geur en smaak van een etherische olie is puur en intens. Het verschil tussen verse sinaasappelolie en de verse rasp is bijna niet te ruiken. In tegenstelling tot gedroogde kruiden houden zuivere etherische oliŽn hun specifieke geur, smaak en Ďchií: de levensenergie van de bloem of plant. Met een paar simpele spelregels en een beetje creativiteit zijn de mogelijkheden eindeloos.
- Etherische oliŽn in de keuken zijn zeer economisch in gebruik: vaak is een druppel al genoeg. Denk bij de keuze van een etherische olie vooral aan de verse ingrediŽnten die je vaak in de keuken gebruikt, zoals basilicum en citroen. Maar je kunt ook koken met een aantal bloemen en medicinale kruiden. Let wel op bij pittige oliŽn zoals tijm en oregano, die snel kunnen overheersen. De etherische oliŽn, maar ook hydrolaten en koudgeperste plantenoliŽn, kunnen worden gebruikt van voorgerecht tot salade en van gebak tot smoothie.

Hoe gebruik je ze in de keuken?
- Zoals bij alle aromatherapie zijn veiligheid en dosering de sleutels tot succes. Omdat een druppel etherische olie vaak al meer dan een kilo plantmateriaal bevat, is een druppel meer dan genoeg voor een subtiele smaak aan het gerecht. Gebruik de oliŽn dus spaarzaam. Besef dat je van een kostbare, geconcentreerde roos, minder nodig hebt dan van een vluchtige citrus.
- Los etherische oliŽn altijd eerst op in een plantolie of meng ze goed in bijvoorbeeld yoghurt, room of boter voordat je ze toevoegt aan een gerecht. Voorkom dat je verouderde olie of synthetische stoffen toevoegt. Gebruik ze maximaal een jaar na opening en alle citrusoliŽn liever nog binnen zes maanden. Kies altijd voor 100 procent natuurzuivere, biologische oliŽn.

Wat is het verschil tussen essentiŽle en etherische oliŽn?
- EssentiŽle oliŽn en etherische oliŽn zijn twee benamingen voor hetzelfde product. Soms wordt een olie omschreven als een essentiŽle olie, omdat het dan rechtstreeks uit het Engels is vertaald. Het zijn vluchtige, aromatische stoffen uit plantmateriaal die snel vervliegen. Daarom worden dit soort oliŽn meestal verdampt om ruimtes een aangename geur te geven. Deze oliŽn worden ook in massageolie gebruikt. De slijmvliezen van de neus en de huid kunnen de werkstoffen van dit soort oliŽn opnemen waardoor ze in het bloed terug te vinden zijn. Daarmee kunnen ze dus ook een medicinale werking hebben.

Etherische oliŽn voor je gezondheid
- Niet alleen psychisch maar ook lichamelijk. Met name etherische oliŽn kunnen een steuntje in de rug zijn in de behandeling van blaasontsteking, schimmelinfecties, hoge bloeddruk en depressie. Farmaceut Iris Stappen doet onderzoek naar het effect van etherische olie op je gezondheid en kwam tot verrassende conclusies.

- Aan de Universiteit van Wenen doet farmaceut Iris Stappen onderzoek naar het effect van etherische oliŽn op onze gezondheid. De meest bijzondere ontdekkingen verschenen in het boek De neus, dat ze samen Eva Heuberger en aromatherapeut Regula Rudolf von Rohr schreef.

1. Je neus helpt je aan de beste man
- Het blijkt dat als je je neus goed gebruikt, je het best in staat bent om, biologisch gezien, een goede partner te vinden. Op basis van feromonen, bepaalde geuren, kunnen vrouwen een man eruit pikken die qua afweersysteem en genensamenstelling de beste aanvulling is op het hare. Zodoende is de kans groter dat dit stel gezonde kinderen krijgt. Zo krachtig kan geur dus zijn! Onze geurvoorkeuren zijn trouwens ontzettend persoonlijk. Of je een goed gevoel krijgt van lavendel of dat het juist boosheid of verdriet oproept, hangt af van de herinneringen die jij koppelt aan die specifieke geur. Je persoonlijke geschiedenis, geur en emotie zijn sterk aan elkaar gekoppeld.

2. Sommige geuren werken antibacterieel
- Etherische oliŽn die rustgevend werken, verlagen je hartslag en laten je bloeddruk dalen. Die lichamelijke rust heeft zijn uitwerking op je geestelijk welbevinden, en andersom. Er zijn echter ook geuren, etherische oliŽn, die vooral lichamelijk ingrijpen vanwege antibiotische eigenschappen of doordat ze schimmels doden. Ze worden ingezet door gynaecologen bij vaginale schimmelinfecties, in de urologie om blaasontsteking te behandelen of in de dermatologie om de huidconditie te verbeteren bij acne en psoriasis. Sommige oliŽn houden, vanwege hun geur, ziekteverwekkers op afstand. Eucalyptus en tea tree bijvoorbeeld.

3. Zonder geurbeleving heb je ook een gezond effect
- In ons onderzoek kregen proefpersonen een speciaal masker op waarmee ze de etherische olie wel konden inademen, maar niet konden ruiken. Dat gaf alleen een lichamelijk effect. Maar als de proefpersonen de geur ook nog via een aromabrander konden opsnuiven, dan trad er ook een psychisch effect op. Beide dus.

4. Etherische oliŽn zijn echt anders
- Als je etherische oliŽn op moleculair niveau bekijkt, dan vind ik het bijzonder dat als je iets heel, heel kleins aan de structuur verandert, de geur radicaal wijzigt of zelfs verdwijnt. Wat ook opvalt, is dat de moleculen in etherische oliŽn ontzettend klein zijn. Die geringe omvang in combinatie met hun vorm maakt dat ze door je huid kunnen dringen en via de longen het lichaam binnenkomen. Dat kunnen voedingsluchtjes niet. Als je de geur van koffie, appeltaart of friet opsnuift, dan doet dat alleen iets met je op het gebied van: honger of niet, lekker of niet en ziek of niet (als iets bedorven is). Kruiden vormen daarop een uitzondering. Kaneel doet je misschien denken aan kerstavond en de appeltaart van oma die je dan at. Het roept mooie gevoelens op. Dat is het psychologische effect. Maar kruiden en specerijen doen meer.

5. Oregano-olie wordt ingezet bij een blaasontsteking
- Momenteel doen we onderzoek naar etherische oregano-olie bij urineweginfecties. Deze olie is een krachtige bestrijder van ziektekiemen. De proefpersonen brachten een weeklang twee keer per dag oregano-olie Ė verdund Ė aan op de onderbuik. En weet je wat er gebeurde? Sommige proefpersonen stopten ermee, omdat hun hele slaapkamer naar pizza rook. De geur van kruiden werkt dus enerzijds, net als voedingsluchtjes, heel basaal, maar heeft wel degelijk een gezondheidseffect. Dat blijkt ook uit de eerste resultaten van ons onderzoek, dat overigens nog in volle gang is. Zoals het er nu naar uitziet, lijkt de combinatie oregano-olie met een antibioticum krachtiger te werken dan een antibioticum alleen.

6. Geur haalt de scherpe randjes van een depressie
- Depressie gaat vaak samen met verlies van geur. Dat komt waarschijnlijk doordat het depressie- en het geurcentrum in je hersenen nauw verbonden zijn. Het lijkt erop dat als je het geurcentrum actief stimuleert door te ruiken, je in staat bent de scherpe randjes van de depressies eraf te krijgen. Mensen met depressie maken vaak weinig contact en komen nauwelijks uit bed. Geur kan je brein een beetje wakker schudden en is een manier omtoch weer contact te maken met de wereld om je heen, al is het maar door te ruiken. Bepaalde geuren kunnen bovendien activeren of je stemming wat verbeteren. Uiteraard geldt hiervoor dat je de geur aangenaam moet vinden, anders heeft het geen effect.

7. Pepermuntolie effectief tegen symptomen prikkelbare-darmsyndroom
- PatiŽnten met het prikkelbare-darmsyndroom (PDS) zijn gebaat bij het innemen van pepermuntolie. Het is een laagdrempelig middel dat kan zorgen voor verlichting van buikpijn en de ernst van de klachten bij PDS. Dat concluderen wetenschappers van het Maastricht UMC+ naar aanleiding van onderzoek bij zoín 200 patiŽnten.
- Geen wondermiddel - ĎMaar het heeft wel degelijk positieve effecten voor patiŽnten.í volgens wetenschappers.

8. Gebruik de kruidenkracht van salie
- Onrustig gevoel: etherische olie van salie op een brandertje kalmeert, troost en ontspant.
- Insectenbeten: kneus een blaadje salie en leg het op de plek. Het verzacht.
- Krampen en spierpijn: zet een liter sterke saliethee. Leg er een schone theedoek in. Leg deze (als de doek voldoende is afgekoeld!) op de pijnlijke plek. Salie ontspant.
- Hoofdhuidproblemen: een salieshampoo is goed tegen een vette hoofdhuid en roos (voeg twee druppeltjes essentiŽle salie-olie toe aan je eigen shampoo).
- Slecht slapen: een blaadje salie meekoken met melk versterkt het kalmerende en slaapverwekkende effect van warme melk. Het zorgt niet alleen voor een lekkere nachtrust, maar het schijnt ook je stemming goed te doen. Dat worden mooie dromen!
- Cellulitis: Voeg wat druppeltjes essentiŽle salie-olie toe aan een mooie basisolie (amandel- of olijfolie). Als je hiermee elke dag je benen masseert, schijnt dat cellulitis te kunnen verminderen.


Slaapverwekkende geuren voor een betere nachtrust

Een goede nachtrust begint met een rustmoment vůůrdat je naar bed gaat. Anders is de kans groot dat je door blijft razen in bed en moeilijk in slaap kunt komen. Alleen hoe creŽer je zoín rustmoment? Wij klopten met deze vraag aan bij twee aromatherapeuten.

- Vraag je aan een aromatherapeut hoe je het beste kunt ontspannen voor het slapen, dan is het antwoord natuurlijk: met etherische oliŽn. De potjes met deze lekker geurende oliŽn worden onder verschillende namen verkocht. Wat is het verschil? ďEtherische oliŽn worden ook wel aromatische, vluchtige of essentiŽle oliŽn genoemd en zijn dus synoniemen van elkaarĒ, legt medisch antropoloog en aromatherapeut Harmen Rijpkema uit. Essentieel is in feite een vertaling uit het Engels. Het verwijst naar de essentie, de Chi, de levenskracht van de plant. Etherisch verwijst naar Ďetherí oftewel lucht en de vluchtige eigenschap van deze stof.

Ylang ylang, lavendel of sinaasappel
- Wat zijn de beste slaapverwekkende geuren? Lavendel, sandelhout, ylang ylang, mandarijn, sinaasappel, vetiver of ho-hout, ceder en bergamot worden vaak voor het het slapen gebruikt, tipt aromatherapeut en docent Ellen Wagenaar. Het is wel belangrijk dat je de geur ook ťcht lekker vindt, anders lukt het niet om te ontspannen. Je kunt de geuren ook met elkaar mengen. Sinaasappel en ho-hout combineren goed met elkaar. Je doet van beide oliŽn een druppel.
- Lavendelolie is ook de bekendste en een belangrijke olie in de aromatherapie. Lavendelolie kalmeert en herstelt en is een wetenschappelijk onderzochte olie bij slaapstoornissen. In een recent gepubliceerd Japans onderzoek wordt wederom aangetoond dat lavendel even effectief is als de traditionele medicijnen bij angst en onrust zoals diazepam: en dat zonder de bijwerkingen! Chi heeft een kalmerende mix ontwikkeld met de echte lavendel, mandarijn en zoete marjolein. Lavinchi Relax olie is een natuurlijke rustgever die helpt te ontspannen en om lekker te slapen. Doe een paar druppels op de Aromastone Wood en zet deze op je nachtkastje. Lavinchi Massageolie combineert de ontspannende Lavinchi relax olie met de huidverzorgende amandel- en jojoba olie. Lichaam en geest krijgen door een diepe ontspanning weer nieuwe energie.
- Etherische olie van citroen. Deze olie kun je met een verdamper verspreiden en heeft een instant activerend effect en geeft je huis een subtiele, frisse geur. Je kunt het ook toevoegen aan het water waarmee je je huis schoonmaakt. Ben je misselijk? Dan kun je een paar druppels op een zakdoek doen en daaraan ruiken.

Etherische oliŽn gebruiken Ė 3 manieren Heb je een geur gekozen, dan is het tijd om de olie te gebruiken.

De aromatherapeuten geven tips:

1.Verdampen
- Wagenaar: Je kunt een verdamper gebruiken, maar je kunt ook wat etherische oliŽn druppelen op een geurblokje of op een zakdoek en dit naast je kussen leggen. Het is niet zo dat meer druppels van de olie ook meer effect geeft. Hoe minder druppels, hoe beter je zelfs kunt ontspannen. Een sterke geur heeft juist een stimulerend effect, omdat je zo veel prikkels binnenkrijgt.

2. Op je huid smeren
- Rijpkema: Ik raad het af om etherische oliŽn puur op de huid te gebruiken. Het zijn zeer geconcentreerde stoffen die de huid kunnen irriteren. Voordat je etherische oliŽn op de huid smeert, moet je ze eerst vermengen met een basisolie zoals amandelolie, kokosolie of jojoba-olie. Vermeng 10 ml basisolie met twee druppels etherische olie naar keuze.

3.Voetenbad
- Wagenaar: Een voetbad is sowieso ontspannend. Je krijgt lekker warme voeten en de energie gaat uit je hoofd. Het is dan erg fijn om een etherische olie te gebruiken. Twee druppels van de olie vermeng je in een schaaltje met een neutrale badolie. Dit is te koop in een natuurvoedingswinkel. Als je dit hebt gemengd, voeg je het toe aan je voetenbad.

Bron:
- GezondNU 2019-2021
- VoedingNu 2020

















Wist je dat...

8 redenen om geen vlees en zuivel te eten!

Tell the world!
Geen dierlijke producten eten helpt talloze dieren een leven vol ellende te besparen. En dat is waar wij voor gaan; een wereld waarin dieren een fijn leven kunnen leiden. Een makkelijke manier om iets te doen voor dieren (en het milieu en je eigen gezondheid), is door te letten op wat je eet. ....
Lees verder op wistje dat.